Wykład "Archeologia zbrodni. Polskie ofiary na cmentarzyskach NKWD w Charkowie (Piatichatki) i Kijowie (Bykownia) w świetle archeologii"

W czwartek 4 kwietnia 2013 roku w Sali Konferencyjnej Urzędu Miasta Działdowo odbyło się spotkanie z Profesorem Andrzejem Kolą, który wygłosił wykład pt. "Archeologia zbrodni. Polskie ofiary na cmentarzyskach NKWD w Charkowie (Piatichatki) i Kijowie (Bykownia) w świetle archeologii"

W czwartek 4 kwietnia 2013 roku w Sali Konferencyjnej Urzędu Miasta Działdowo odbyło się spotkanie z Profesorem Andrzejem Kolą, który wygłosił wykład pt. "Archeologia zbrodni. Polskie ofiary na cmentarzyskach NKWD w Charkowie (Piatichatki) i Kijowie (Bykownia) w świetle archeologii". Profesor Andrzej Kola, który na zlecenie Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa kierował ekipą polskich specjalistów prowadzących w latach 1994-1996 badania na terenie kwartału parku leśnego w Charkowie, w miejscu, gdzie NKWD ukryło szczątki zamordowanych oficerów WP z obozu specjalnego NKWD w Starobielsku oraz przypuszczalnie z więzień zachodnich obwodów Ukrainy (z tzw. ukraińskiej listy katyńskiej), przybliżył nam historię i wyniki prowadzonych prac. Niemal codziennie przynosiły one znaczące odkrycia i w sposób dla nas nieoczekiwany odsłaniały mechanizmy zbrodni popełnionej przez funkcjonariuszy NKWD na obywatelach Rzeczypospolitej i próby ich zatajenia.

Andrzej Kola (ur. 1940, Toruń) jest emerytowanym profesorem w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego zainteresowania naukowe obejmują głównie archeologię średniowiecza i czasów nowożytnych, a także archeologię podwodną. Poza Polską kierował lub uczestniczył w badaniach podwodnych w Bułgarii na Morzu Czarnym, w Tajlandii w Zatoce Syjamskiej, w Niemczech i na Litwie. W ramach archeologii czasów nowożytnych prowadził badania ogrodów historycznych (Oporów, Jędrzejów, Białystok, Choroszcz), a także badania hitlerowskich obozów zagłady (Bełżec, Sobibór). W latach 1994-1996 z ramienia kierował m.in. ekspedycję archeologiczno-ekshumacyjną na cmentarzu oficerów polskich w Charkowie, w latach 1997-1999 ekspedycją archeologiczno-ekshumacyjną na Cmentarzu Obrońców Lwowa we Lwowie, a w 2001 r. w Bykowni pod Kijowem. Jest autorem ok. 200 artykułów i rozpraw naukowych, w części poświęconych archeologicznej problematyce badań katyńskich i badań hitlerowskich obozów zagłady Żydów. Został odznaczony m.in. Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (1995), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2001), Medalem Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej (2009), a w roku 2011 otrzymał z rąk prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w upowszechnianiu prawdy o Katyniu.

Spotkanie rozpoczęło się o godzinie 17.00 i trwało do 19.00. Gospodarzami spotkania byli: Dyrektor Interaktywnego Muzeum Państwa Krzyżackiego oraz Burmistrz Miasta Działdowo. Po wykładzie, podczas dyskusji z dużym zainteresowaniem spotkał się wątek dotyczący zagłady Żydów w Jedwabnem. Profesor Andrzej Kola był wówczas kierownikiem ekipy archeologicznej zajmującej się zlokalizowaniem miejsca zbiorowej mogiły, a następnie ekshumacją ofiar zbrodni. Opowiadał o okolicznościach, które doprowadziły do wstrzymania badań w Jedwabnem, co w efekcie doprowadziło do tego, że zbrodnia ta nadal nie jest ostatecznie wyjaśniona.

Dyrektor działdowskiego Muzeum dziękuje wszystkim zainteresowanym za przybycie i udział w spotkaniu. Przy tej okazji Interaktywne Muzeum Państwa Krzyżackiego w Działdowie pragnie wszystkich serdecznie zaprosić na kolejne spotkania tematyczne, o których będzie na bieżąco informować.