Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Od lat zadawane pytanie: jak żyć, by żyć zdrowo i nie zachorować na raka znalazło wreszcie konkretną podpowiedź - Europejski Kodeks Walki z Rakiem. Publikacja zawiera 11 zaleceń, których przestrzeganie zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych. Siedem z nich dotyczy stylu życia a pozostałe omawiają zakres programów zdrowia publicznego

Bo lepiej zapobiegać niż leczyć.

W 2003 r. w Mediolanie Unia Europejska przygotowała trzecią edycję Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Przyczyną publikacji stała się potrzeba uwzględnienia sytuacji zagrożenia nowotworami złośliwymi w Unii Europejskiej rozszerzonej o nowe państwa członkowskie, w tym Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Należało dostosować program nowotworowy do nowych wyzwań, w tym prognozy wzrostu zachorowań na choroby nowotworowe w najbliższej dekadzie, w szczególności w krajach akcesyjnych.

W najnowszej edycji Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem wzięto również pod uwagę aktualny stan wiedzy o czynnikach ryzyka, leczeniu i profilaktyce nowotworów złośliwych, a także, poprzez udział ekspertów z różnych krajów, specyfikę narodowych programów nowotworowych. Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii-Instytut w Warszawie aktywnie uczestniczył w pracach nad powstaniem zmienionej edycji Kodeksu.

Europejski Kodeks Walki z Rakiem to zbiór 11 zasad profilaktyki w walce z chorobami nowotworowymi – 7 pierwszych zaleceń dotyczy stylu życia (prewencja pierwotna), 4 kolejne poruszają zagadnienie wczesnej diagnostyki populacyjnej (prewencja wtórna).

Upowszechnienie zapisów Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem stanowi podstawę strategii Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów, będącego elementem Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych. Program powołano na mocy ustawy 1 lipca 2005 roku przez Ministerstwo Zdrowia.

"Publikacja Kodeksu walki z rakiem i jednoczesne wdrażanie Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych są znakomitym wezwaniem do ograniczenia zagrożenia chorobami nowotworowymi polskiej populacji – komentuje we wstępie publikacji prof. Witold Zatoński - Zdrowie Polaków zależy w znacznej mierze od tego, jak wiele osób przekonamy do zmiany stylu życia."

11 zasad Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem:

1. Nie pal

2. Wystrzegaj się otyłości

3. Bądź codziennie aktywny

4. Spożywaj więcej warzyw i owoców

5. Ogranicz spożycie alkoholu

6. Unikaj nadmiernej ekspozycji na słońce

7. Unikaj substancji rakotwórczych

8. Zaszczep się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW) typu B

Weź udział w programach ochrony zdrowia publicznego:

9. Kobiety po 25. roku życia: badania w kierunku raka szyjki macicy

10. Kobiety po 50. roku życia: badania w kierunku raka piersi

11. Kobiety i mężczyźni po 50. roku życia: badania w kierunku raka jelita grubego

Europejski Kodeks Walki z Rakiem wersja trzecia pod redakcja prof. dr. hab. n. med. Witolda Zatońskiego przygotował zespół redakcyjny: dr n. med. Jolanta Lissowska, dr n. med. Joanna Didkowska i mgr Jolanta Jabłońska. Zilustrował Andrzej Mleczko.

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Prowadząc zdrowy styl życia można poprawić ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów złośliwych.

1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących.

• W krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu
nowotworów ma związek z paleniem tytoniu.

• Po zaprzestaniu palenia ryzyko tego typu nowotworów szybko się zmniejsza. Korzyści zdrowotne obserwuje się już po 5 latach od zerwania z nałogiem.

• Dym tytoniowy wydychany przez palaczy wymusza bierne palenie na osobach z otoczenia.

• Palenie papierosów przez kobiety w ciąży zwiększa prawdopodobieństwo obumarcia płodu lub późniejszego upośledzenia fizycznego i psychicznego rozwoju dziecka.

• Dla zmniejszenia skutków palenia tytoniu zasadnicze znaczenie ma „polityka antytytoniowa”, w której zakres wchodzą takie działania jak: podnoszenie opodatkowania wyrobów tytoniowych, zakaz reklamy papierosów, tworzenie w miejs"